Projecten
‘Wat heb je aan regels als het geen moraal heeft?’
Sinan Can zei het tijdens een wandeling voor de camera. Ik zei terug dat wat hij eer en geweten noemt, voor mij principieel zijn is. Die vraag zit onder veel van wat hier staat. Ik schreef er een boek over, ik stel hem aan mensen die tegenover me zitten, en ik heb hem gespeeld, als een arts die moet kiezen tussen zijn plicht en zijn dochter.
Er kwamen andere vragen bij. Wat mensen meemaken als niemand meekijkt. Hoe je met ouders over gezondheid praat zonder dat ze zich schuldig gaan voelen. En wat ik zelf meedraag van mijn opa, die in zijn eentje naar Europa kwam.
Het boek De Principiële Revolutie
Tussen liegen, zwijgen en opstaan, hoe principes ons vormen.
Het boek begint in Den Haag, midden in een zee van rood. Ik sta daar met een vriend, zijn dochtertje en een vriendin, en de zon staat hoog. Daarna komt de vraag die ik het hele boek niet meer loslaat: waar trekken we onze morele lijn, en wat gebeurt er als we te lang zwijgen?
Het gaat over het moment waarop een principe iets gaat kosten. Dat moment zit in rampgebieden en bestuurskamers, maar net zo goed in een klaslokaal of op een kantoorgang, waar iemand besluit om niks te zeggen. Ik zet mijn eigen verhalen naast onderzoek en filosofie, en ik leg ook rekenschap af over mijn eigen keuzes.
Elk hoofdstuk opent met een kunstwerk, gekozen met Oudail El Omari en Charmaine de Heij. Doris Salcedo staat erin, Ai Weiwei, en de foto uit 1960 van Ruby Bridges met de marshals die haar naar school brachten.
Mijn auteursinkomsten gaan naar Stichting Shams-Rumi.
Voor wie
Voor iedereen die ergens werkt waar regels gelden. Dat zijn er nogal wat.
Vorm
Boek, papier en e-book. Uitgeverij Bot, ISBN 9789083610139
Met wie
Nawoord van Sinan Can. Kunstkeuze met Oudail El Omari en Charmaine de Heij
Waar te zien
In de boekhandel en online
Interviewserie De Principiële Revolutie
In deze serie onderzoek ik wat het betekent om principieel te blijven, juist wanneer het schuurt.
Na ruim een half uur vroeg ik Sinan Can wanneer hij zijn eigen kompas had verraden. Hij hoefde er niet lang over na te denken. ‘Ik denk dat je dat constant doet. Elke dag helaas.’ Dat antwoord had ik zelf kunnen geven.
Ik vraag mijn gasten niet wat ze vinden. Ik vraag naar het moment waarop het iets kostte. Bij Karim Amghar was dat iemand anders dan hijzelf. Mevrouw Van Eck, zijn docent maatschappijleer, legde haar ontslag op tafel toen hij van school dreigde te worden gestuurd. Hij was opgekomen voor een klasgenote die gepest werd.
Karim scoorde havo en vwo en kreeg vmbo-kader als advies. Ik had 527 op de Cito en moest technisch gaan studeren. Dat gesprek ging dus ook een beetje over mij.
De gesprekken tot nu toe
- Sinan Can, over medemenselijkheid, en of de echte morele test pas begint als je opkomt voor mensen met wie je jezelf niet vanzelf verbindt
- Karim Amghar, over wat er gebeurt als een volwassene beslist wat een kind waard is
- Bas Knuttel, over de ambtseed, en wat je doet als trouw aan de staat gaat schuren met je geweten
- Shariff Nasr, over humor, identiteit en onverschilligheid. Volgens hem het ergste wat er is
- Nina Zeelen, over journalistiek die ongemerkt de frames van de macht gaat volgen
Er komen gesprekken bij. Wie er volgt, zet ik hier neer zodra het is opgenomen.
Voor wie
Voor wie langer wil luisteren dan een fragment van een minuut.
Vorm
Lange gesprekken, op video en als podcast
Met wie
Vijf gasten tot nu toe, en de lijst groeit
Waar te zien
YouTube, Spotify, Apple Podcasts en meer
Naar de mediapagina
Interviewserie Onzichtbare Reis
Gesprekken over wat mensen meemaken als niemand meekijkt.
‘Ze was er, ik was ook hartstikke gelukkig en dankbaar. Maar het deed wel wat met mij. Was dit het?’
Dat zegt een moeder die lang heeft gevochten om een kind te krijgen. Na de bevalling dacht ze dat er iets aan haar mankeerde. Toen haar dochter vijf maanden was en naar de opvang ging, kreeg ze te horen dat ze toch zo lang op haar had gewacht. Wat ze had willen horen, was eenvoudiger. ‘Het is oké om niet sterk te zijn.’
Ik ben deze serie begonnen omdat de zwaarste dingen vaak achter de voordeur gebeuren. Ze zijn ingrijpend voor wie ze meemaakt, en voor de rest van de wereld bestaan ze nauwelijks. Ik wil ze zichtbaar maken, zonder er een drama van te maken.
Het begon met IVF. Er komen andere onzichtbare reizen bij. Draag jij er zelf een en wil je erover praten, mail me dan op management@kemalarslantas.com. Ik ga dat gesprek graag aan.
Voor wie
Voor wie zelf zo’n reis maakt, en voor de mensen om hen heen die het niet zien.
Vorm
Gesprekken op video en als podcast
Met wie
Aflevering één: een moeder over IVF, en over wat er daarna kwam
Waar te zien
YouTube, Spotify, Apple Podcasts en meer
Naar de mediapagina
Podcast Bir de Böyle Bakalım
Een Turkstalige gezondheidspodcast voor ouders, met Nederlandse ondertiteling. Samen met Tomris Cesuroğlu.
Borstvoeding. De eerste maanden na de bevalling. Vaccins. Burnout. Onderwerpen waar ouders zich snel schuldig over voelen, en waar je vooral twee soorten informatie vindt: klinisch en koud, of vol adviezen zonder bron. Daartussen zit bijna niks.
Tomris is arts, onderzoeker en moeder. Zij vertelt wat de wetenschap zegt. Ik vraag waarom we dan toch vaak iets anders doen. Soms zijn we het oneens, en dan laten we dat gewoon staan.
We vertellen je niet wat je moet doen. We laten zien waar je naar kunt kijken, en als we iets niet weten, zeggen we dat.
Op Instagram staan de eerste fragmenten. Soms laten we de kijkers kiezen waar we het de volgende keer over hebben.
Voor wie
Voor de burger die de wetenschap beter wil begrijpen.
Vorm
Videopodcast in het Turks, met Nederlandse ondertiteling.
Met wie
Tomris Cesuroğlu en Kemal Arslantaş
Waar te zien
YouTube, Spotify, Apple Podcasts en meer
Naar de mediapagina
De Adem van Azar, december 2025
Theater
Een monoloog die ik schreef en speelde, en een nieuw stuk dat Lev Avitan en ik samen maken.
‘Ik was al arts. Dat betekent vroeg opstaan. Koffie, sinaasappelsap, routine.’
Zo begint De Adem van Azar. Azar is arts. Aan het ontbijt vraagt zijn dochter Lina of er oorlog komt, en hij zegt het niet. Een paar uur later staat hij in de operatiekamer, terwijl zijn vrouw en dochter bij de ingang van het ziekenhuis helpen. Hij heeft ze daar zelf naartoe gestuurd.
De monoloog ontstond tijdens een theatercursus. Ik schreef en speelde hem, samen met Qissa. Hij eindigt met een zin die ik sindsdien niet meer kwijtraak: Oorlog is wanneer liefde niet meer wint van plicht. Ik weet niet of ik anders had gekozen dan Azar.
Intussen broeden Lev Avitan en ik op iets nieuws. Een toneelstuk, met de werktitel Tussen plicht en liefde, en Lev schrijft het. Drie mensen zitten vast in de kelder van een ziekenhuis, na een bombardement. Een arts, een journalist, en een man die maar blijft proberen of de radio het doet. Het is dag drie.
We zijn er nog niet. Meer vertellen we als het zover is.
Voor wie
Voor iedereen die weleens moest kiezen tussen wat moet en wie je liefhebt.
Vorm
De Adem van Azar, monoloog, gespeeld. Tussen plicht en liefde, toneelstuk, in de maak.
Met wie
De Adem van Azar: Kemal Arslantaş, met Qissa. Tussen plicht en liefde: Lev Avitan en Kemal Arslantaş, tekst Lev Avitan.
Waar te zien
Tussen plicht en liefde: zodra er een datum is, staat hij hier.
Fotografie
Analoge zwart-witfotografie. Vooral portretten.
Een Nikon FM, een rolletje zwart-wit, zesendertig opnames. De camera is mechanisch, alleen de lichtmeter heeft een batterij. Terugkijken wat je gemaakt hebt, kan niet. Pas als ik het rolletje zelf heb ontwikkeld, zie ik wat ik heb.
Ik fotografeer het liefst mensen. Scherp, dichtbij, met alle details erin.
Ik zou ze ooit willen tentoonstellen, en misschien een plek geven in mijn volgende boek, naast wat ik schrijf en speel. Hoe precies, weet ik nog niet. Het is nog onderweg.
Voor wie
Voor wie wil vertragen en de details wil opmerken.
Vorm
Analoge zwart-witfotografie, zelf ontwikkeld. Werk in uitvoering.
Met wat
Een Nikon FM uit 1977, met lenzen van 50 en 100 mm
Waar te zien
Wordt vervolgd.
Wat ik meedraag
Over wat drie generaties doorgeven, en wat je daarvan houdt.
‘Ik draag twee erfenissen mee, een Turkse en een Nederlandse. Soms is wat ik meedraag een zegen, soms een last, en vaak is het allebei tegelijk. Ik ga terug om te begrijpen waar het vandaan komt en wat ik ervan doorgeef.’
Twee ouders, geboren in Turkije, die jong naar Nederland kwamen. Een opa die hen voorging: alleen, eerst naar Frankrijk en daarna hierheen, om in een fabriek te werken. Wat zij meemaakten, werkt door in de generaties na hen. Vaak zonder dat iemand het merkt.
De film begint hier, bij wie het nog kan vertellen. Van mijn grootouders leeft alleen mijn opa nog. Daarna gaan we naar het dorp waar mijn ouders zijn geboren. Het loopt leeg. Het huis waar mijn moeder ter wereld kwam, is een ruïne.
Wat deze documentaire laat zien
Een kamer van twaalf, dertien vierkante meter, voor vier of vijf mannen die elkaar niet kenden. Eén kachel, één raam. En de nacht dat de kachel uitging.
Een busje dat om vijf uur ’s ochtends arbeiders ophaalt voor de fabriek, met een vader achter het stuur.
Dia’s uit de eerste jaren in Nederland, die weer op de muur verschijnen.
Een dorp in Turkije dat leegloopt. De ruïne van het huis waar een moeder werd geboren. Het huis waar een opa en een vader ter wereld kwamen. Eén boom op het land.
En de vraag wat een kleinzoon, vernoemd naar zijn opa, daarvan meedraagt. En wat hij doorgeeft.
Het project is in ontwikkeling. Meer volgt.
Voor wie
Voor wie twee werelden in zich draagt, en voor wie wil begrijpen wat dat met iemand doet.
Vorm
Een documentaire langs drie generaties, en een boek. In ontwikkeling, werktitel.
Contact
Omroep, producent of uitgever? Neem contact op.
Dezelfde vraag stel ik ook in zalen, aan mensen die maandag gewoon weer aan het werk moeten.